Bugun sirt yuzgeci kesilmis bir kopekbaligi gorduk. Insanlar tarafindan sakat birakilmis bir hayvan. Caniler ya islerini tamamlayamadan yakalanma korkusuyla sirt yuzgecini kesip atmislar, yada yasak oldugunu bildikleri icin kopekbaligini oldurmeye korkup sadece sirt yuzgecini kesip birakmislar.

Butun bu vahset fahis fiyata satilacak bir kase corba icin, onu satin alacak duyarsiz, cahil, iktidarsiz,statu pesindeki adam icin. Yazik…

Bugun bombalarla delik desik edilmis bir batik gorduk. İkinci dunya savasinda batirilmis bir Japon gemisi. Yok yere yitip gitmis onca canin anisi sinmis merdivenler, kamaralar gorduk. Kagit gibi yirtilmis, yaprak yaprak acilmis kapkalin govdesi geminin. Sivil gemiymis aslinda ama askeri gemileri tukenince sivil gemileri de savasa gondermis Japonlar, topraklarindan 2000 mil uzakta, okyanusun ortasindaki bu adalarda Amerikalilarla savasmak icin.

Butun bu vahset dunyayi oyun alani olarak goren bir avuc iktidar duskunu, gozunu kan burumus adam icin. Yazik… Cok yazik…

Bir suredir kafayi kendimizi, hayatimizi, butun potansiyelimizi kullanmamizi engelleyen bilincalti fikirlere taktim. Ilk deneyimlerimizden cocuk aklimizla cikardigimiz basit denklemlerin, yetiskin hayatimizi nasil etkiledigini ayristirmaya calisiyorum. Kendimde ve cevremde en belirgin olarak one cikanlar onaylanma, kendini onemli hissetme, deger gorme tutkusundan yada baska bir ifadeyle kisinin  degersiz, yetersiz olduguna dair bos inanclardan kaynaklananlar. Bu sorun bence cok yaygin. Facebook’a birseyler koyup sonra 2 dakikada bir kim begenmis, kim yorum yapmis diye kontrol etmek baska nasil aciklanir? Ya blog yazarlari? Neden yaziyoruz biz? Salt yazmak adina mi yoksa kendimizi birilerine begendirip, onaylatmak icin mi?  Gelen yorumlarin istatistigini madde bagimlilari gibi tutup, gurur meselesi yaptigimiz oluyor mu arada? Az ilgi gorunce, “birakicam lan bu isi” diye somurtup ilgi aradigimiz? Ustunde calismali bunlarin, yetiskin olarak onayini almamiz gereken tek mercinin kendi vicdanimiz ve aklimiz oldugunu, bunun getirdigi sorumlulugu kabullenmeyi ogrenmeli artik.

Bugunluk bu kadar, yorum birakmamak serbesttir. Optum.

Lara bana Noel Baba’dan ne istesem falan diye konuyu açtığında ‘bu sene Noel Baba ihtiyacı olan çocuklara yardım edecekmiş, gezegeni temizleyecekmiş. O yüzden öyle tek tek evlere uğrayıp hediye vermeyecekmiş’ demiştim. Bizimki bunu ciddiye almış, mantıklı da gelmiş olacak ki okulda arkadaşlarına ve öğretmenine de söylemiş.Ne tepki aldı bilmiyorum ama hiç hediye aramadı ağacın altında bu sene.

Oğlunu tüketimden ve hediyelerden uzak tutmaya çalışan bir arkadaşım da benim bu uyduruk fikrimi beğenmiş ve oğluna aynı şeyi söylemiş. Bu açıklama çocuğa çok mantıklı gelmiş ve hediye yerine Noel Baba’dan geyikleriyle birlikte bir resmini istemiş. Çok anlamlı bir istek, direk olarak Noel Baba’nın varlığını sorguluyor aslında. Sabah annesi ve babası Noel Baba’nın zarf getiremeyecek kadar meşgul olduğunu, e-mail gönderdiğini söylemişler ve bilgisayarlarından bir Noel Baba resmi göstermişler.

Noel Baba da online oldu sonunda, olacağı buydu. Aslında zaten online imiş de benim haberim yokmuş. Buyrun konuşun kendisiyle : http://www.santabot.com/

Tehdidini hep ensmizde hissettigimiz, dilimize persenk olmus bir kelimeydi emperyalizm. Herseyin modasi oldugu gibi, kelimelerin de modasi geciyor ya simdi baska sozcuklere alisti dilimiz ve beynimiz. Komunizm nasil unutulup gittiyse, emperyalizm de miyadini doldurdu bizim icin. Avrupa ve Amerika belini dogrultmaya calisadursun, biz kendi icimizde bolunerek cogalma derdindeyiz.

Oysa ne korkardik emperyalizmden bir zamanlar. Uzun uzun dusunulup, Turk cocuklarinin neye inandirilmasi gerektigine karar verdikten sonra ozenle yazilip, bizlere ezberlettirilen tarih kitaplarimizdan somurgeciligin ocu oldugunu, biz zavalli Turklerin surekli birileri tarafindan somurulmeye calisildigini, nasil kahramanca bunlari geri puskurttugumuzu ogrenirdik. Sevinir, gururlanirdik ama ya bir gun gelir de bizi somurmeyi basarirlarsa diye de icten icten korkardik. Gunumuzde ulkemizde olan biten hicbirseyin sorumlulugunu almayip, herseyin bizi pusuya dusurmek isteyen dis guclerin buyuk planlari oldugu, bunlara karsi cikmanin imkansiz oldugu saplantilarinin tohumlarinin atildigi sayfalardi o tarih kitaplarinin sayfalari.

Halbuki yasadigimiz topraklar ve baglarimizi bir donem unutmamiz, simdilerde ise hic unutmamamiz istenen Osmanli tarihi somurgeciligin guzel ornekleri ile dolu. Aslinda, Osmanlidan da once, yasadigimiz topraklar somurgeciligin ilk orneklerine sahit olmus. Milattan once 15. yuzyilda Anadolu topraklari Hititliler ve Misirlilar arasindaki guc ve somurgecilik mucadelelerine sahitlik yapmis.  

Somurgecinin bir salagi , bir de kotusu var. Bazi somurgeciler somurdukleri ulkelerin kaynaklarini afiyetle yerken, zahmet edip ulkeye ve halka yatirim yapmislar. Dillerini ogretmisler, dinleri de empoze etmeye calismislar ama bazan olmus, bazan olmamis, o ayri ve cok derin bir konu. Alt yapisini gelistirmisler, uzun vadeli sehir planlari yapmislar, kanalizasyon, yol, tren yolu, madenler falan yapmislar.  Somurgecinin iyisi olmaz, olsa olsa cok uzun seneler daha orada olacaklarini dusunduklerinden yapmislardir bunlari da mutlaka. O yuzden bunlari salak somurgeciler olarak kategorize ediyoruz. Diger grup somurgeciler ise sadece suluk gibi kan emmis, etliye sutluye karismamis, sadece kendi adamlari icin bir iki yol, bir iki bina yapmis o kadar. Ne egitimle ilgilenmis, ne altyapiyla. Iste bunlar kotuleri.

Somurulen ulkelerin  kendi icinde bir hiyerarsisi var. Salak somurgeciler tarafindan somurulup mevcut altyapinin ustune kat cikarak gelismeye devam eden, sakir sakir Ingilizce konusan halklar, gelismis sehirleri ve Bati tinili soyadlariyla ile gurur duyarken, kotuler tarafindan somurulenler sansli komsularina giptayla bakip, tas ustune tas koymayan, adam gibi yol yapmayan somurgecilerine lanet ederek bitiriyorlar “bu memleket nasil kurtulur” konulu sohbetlerini.

Somurulen halklarda, DNA’lara isleyip gunumuze kadar gelen bazi davranis sekilleri olusmus. Beyaz derili insanlarin herseyi, kosulsuz sartsiz onlardan daha iyi bildigi, daha akilli  ve kesinlikle daha guzel oldugu gibi. Efendisinden kirbac yiyerek ceza alan insanlarin torunlari, ne olursa olsun “hayir” dememeyi, hep gulumsemeyi, asla basini derde sokacak birsey soylememesi gerektigini, gelecegi olmadigina inandigi icin gunu kurtarmayi ogrenmis. Kendilerinden olmayanlarin hangi “evet”in “hayir” oldugunu ogrenmesi, satir aralarini okuyabilmesi, laf kalabaliginin ardindaki gercegi gorebilmesi, korkutmadan iletisim kurmasi vakit ve emek istiyor.

Katilin suc mahaline geri donme durtusu gibi, somurgecilerin torunlari da eskiden dedelerinin cirit attigi, pardon, polo ve golf oynadigi bu uzak topraklari gezmeye, gormeye pek meraklilar. Ondandir her ulkenin turistik esya saticisinin ogrendigi dilin farkli, Endonezya’da Ingilizce iken, Vietnam’da Fransizca olmasi. Vietnam demisken, kendileri de 11. Ve 18. Yuzyillar arasinda  yerlesim alanlarinin disina cikip Mekong Deltasi, Saigon ve Kambocya bolgelerini somurmusler. Eh etme bulma dunyasi. Somurelim, somurulelim.

Bugun Facebook’u actigimda bir arkadasimin  “Dishekimi Abdurrahman Bilmemne” ile arkadas olmasini okudum ve bu beni cok guldurdu. Bu davranis sekliyle normal hayatta karsilasmisligim cok ancak yazili ve umuma acik alanda uygulamasi ilk kez dikkatimi cekti. Ozellikle doktorlarda, avukatlarda ve dishekimlerinde yaygin olarak gorulmekle birlikte, muhendislerde ve akademik basamaklarda ilerledigi halde hayatin diger alanlarinda kendini ilerletememis butun sahsiyetlerde gozlemlenebilir. Yuksek Muhendis Cart, Doktor Curt, Muhendis (yuksegini yapamamis bu ama gene de muhendisligi kimliginden one cikmis) Zirt, Doc.Dr.Zort seklinde ornekler hepimizin hayatinda fazlasiyla vardir eminim.

Yeni tanistigi birine adini soylerken meslek sifatini kullanmak , soyadinin olmadigi zamanlardan kalma antik bir aliskanlik midir diye dusunmedim degil. Nalbant Huseyin Efendi, Hattat Mustafa falan gibi birsey olabilir diyerek anlamaya calistim bu insanlari. Ama yok be kardesim, artik bu devirde kendini lakabiyla, meslegiyle, babasinin adiyla falan, “”Haddehaneli Kel Esref” deyip, elini gogsune vurup, hafifce kafayi one egerek kendini tanitan var mi yahu? Sanmam, baska birsey olmali… Yoksa bunlar acik acik kendi islerini mi pazarliyor? Hadi doktorda, avukatta bu davranis seklini anladik. Bu is kollari icin  “word of mouth” en etkili pazarlama yontemi belki de ki, mantikli bulurum. Ama makine yuksek muhendisinin olayi ne? Ya universitede doktora yapip da kendine doktor diyen cevre muhendisine ne demeli? Doktor dedin mi zaten komsu teyze heyecanlanir, tansiyonu cikti mi kapini calar. Dertsiz basina dert acarsin ama gorulen itibar herseyin ustunde demek. 

Bir de kafami karistirirlar hep, yok yuksek makine muhendisi denmezmis, ayipmis da, makine yuksek muhendisi denirmis. Yoksa tam tersi miydi? Ayip olmasinin sebebi, muhendisin yuksegi alcagi olmaz mantigiymis. Sen yukseksen, ben alcak miyim hesabi. Sanki cumle icinde yerini degistirince anlami degisiyor, bak dogru yerini hatirlamiyorum bile.  Ego oyle buyuk ki baskasinin yukseginden kil kapabiliyor. Mevki yada titr nasil onemli bazi insanlar icin, oysa oylesine kof.

Hep kendime ait oldugunu dusundugum, dogdugumdan beri ismimin, benim bir parcam oldugunu sandigim soyadimdan vazgectigimde kendi icimde olanlara cok sasirmistim. Evlendikten sonra hicbir belgeyi degistirmemistim, benim soyadim degildi ya yeni gelen, kabul edilmemisti icimde. Hatta birseylerin degismesi gerektigine cok bozulmustu o koskoca egom.

Lara dogdugunda ise, ilk is nufus cuzdanindan is e-mailine kadar herseyi degistirmistim. Oyle kolay, cabucak vazgecmistim ki, beni buna iten sebebi anlamam, soyadimi hayatimdan silivermemden cok daha yavas oldu. Beni ben yapan ne ismim, ne de soyadimdi. Oyle cabuk kabuk degistirmistim ki, sasirmistim olanlara. Kendimi bazi seylerin ustunde hissetmistim, icimde koskocaman bir guc vardi, onu gormustum. Anne olabilmistim ya, demek ki her turlu mucizeyi gerceklestirebilirdi o guc. Oyle bir seydi ki, isim, sifat, meslek gibi kavramlar sadece insanlarin onun dis kabugunu algilayabilmesi icin konmus tanimlardan ibaretti. Annelik de o sifatlardan biriydi aslina bakilirsa da benim gozumu acan o mertebeye yukselmek olmustu. Herkes kendisinin ve etrafindaki herkesin icindeki pirlantayi gorebildigi, ucundan kenarindan, bir saniyeligine bile olsa parlakliginin farkina varabildigi gun dunya cok daha guzel bir yer olacak.

*Kendime isim yada lakap secsem ne derdim diye dusundum de, Yogurtcu’yu uygun buldum. Cok guzel yogurt mayaliyorum ben yahu. Yogurdu tutturmanin cok zor, mayalarin bes para etmez oldugu bu iklim ve cografyada, benim yogurtlarim harika oluyor. Muhendis diplomamla, boyle bir basari elde etmedim ben. Herkes evinde kedi kopek besler ben probiyotik ve prebiyotik bakteri besliyorum. O yuzden, bundan boyle biline, Selen’e yogurtcu denile.

Senelerdir beraber dalışa gittiğimiz bir Yunanlı arkadaşımız var. Türkiye’ye her gelişinde eli kolu çikolatalarla, domuz pastırmalarıyla ve salamlarıyla dolu olur neşeli, canayakın, dünya tatlısı bir insandır. İpsala’ya yakın bir kasabada annesiyle birlikte oturur ve bir kafe işletir.

Endonezya’ya taşındığımızdan beri görüşememiştik. Şimdi bizde, gene bavulunu hediyelerle ve dalış malzemeleriyle doldurmuş gelmiş. Sohbet ederken Yunanistan’da bizim Türk dizilerinin çok meşhur olduğundan bahsetmeye başladı. Binbir Gece, Ezel ve bir tane daha ama hatırlamıyorum şimdi. Meğer bunlar bizim çocukluğumuzun Brezilya dizileri gibi olmuş. Heryeri kasıp kavuruyormuş da haberimiz yokmuş. Arabeskleşme ekonominin gidişatıyla mı ilgili acaba? 20 sene sonra Yunanistan’da yaşayan bir grup insan bir anda durup dururken, benim şu anda Luis Alberto Salvatierra ismini hatırladığım gibi, Kenan İmirzalıogğlu adını anımsayıp gülümseyecekler.

Neyse, arkadaşa Türk televizyonlarını seyredemediğimizi söyledik, ‘e internetten de mi izlemiyorsunuz?’ diyerek sitem etti. Derken Ezel’in DVD’lerini yanında getirdiğini, akşam beraber seyredebileceğimizi söyledi. Akşam yemekten sonra baktım, çıkarmış DVD’yi getirmiş. Gözlerini koca koca açıp bak Kenan falan diye oyuncuların adlarını sayıyor. Tunç ‘gel dışarı çıkalım, birşeyler içeriz’ dedi, ama o evde oturup dizi seyretmeyi tercih etti.

Şimdi Yunanca alt yazılı olarak Ezel dizisi seyrediyoruz hep beraber. Bakti ki bizim hiçbirşeyden haberimiz yok, fazla ilgi de yok, diziyi övmeye başladı. Hiç sigara içme sahnesi yokmuş, mafya hikayesi olmasına rağmen arabaya bindiklerinde hep emniyet kemerlerini bağlıyorlarmış, senaryo çok iyiymiş, müzikleri de çok güzelmiş. Ben tam bu arada ‘Ezel kız mı erkek mi’ diye sorarak bütün büyüyü bozdum ama sonra seyredermiş gibi yaparak durumu kurtardığımı ümid ediyorum. Fazla dayanamadım gerçi, bilgisayarımı alıp bu hikayeyi yazmaya başladım.

Kopya DVD cenneti Ratu Plaza’da Mahzun Kırmızıgül’ün suratını görünce yaşadığım şaşkınlıktan sonra, Avrupa’yı kasıp kavuran Türk dizisi furyası haberi beni bir daha benden aldı. Yürü be Yeşilçam, kim tutar seni.

Herşey yine birbirine girdi, dünya karmakarışık. Oysa 11 Mart gecesi Kuzey Sulawesi’deki deniz kenarındaki otelde birlikte kaldığımız bir avuç kişinin aklındaki tek şey doğanın gücü karşısındaki küçüklüğümüz ve çaresizliğimizdi. O akşam Libya, Mısır yine gündemdeydi ama konuşulmasının tek sebebi vakit geçirmek, dikkatimizi dalgalardan bir süreliğine olsun uzaklaştırmaktı.

Ertesi gün uçağa bineceğimiz için, öğleden sonra dalışa gidememiştik. Biz de yakındaki köylerden birini görmeye gitmiştik. Arabadan dışarı adım atar atmaz çocukar sarmıştı etrafımızı. Çocukların olduğu heryerden enerji ve hayat fışkırır ya, öyle olmuştu yine. Onların inanılmaz enerjisi ve misafirperver yakınlığı, derme çatma evlerin hayat dolu, parlak renkleri ve önlerini süsleyen rengarenk çiçekler, gözümüzün önündeki bütün fakirliğe rağmen, cennetin bir köşesinde bir yerlerde olduğumuzu hissettirmişti bize.

Tam toparlanıp limanı gezmeye doğru yola çıkacakken, otelde kalmış olan Tunç telefon etti. Japonya’da deprem olduğunu, Kuzey Sulawesi için tsunami alarmı verildiğini ve hemen otele geri dönmemiz gerektiğini söyleyip tam olarak boyutunu anlayamadığımız bir felaketin çok yakınımızda olduğu haberini verdi. Dedim ya, anlamadık tam olarak ne olduğunu. Otele döndüğümüzde hemen internet başına geçti herkes. İşte ancak o zaman anlayabildik nasıl bir felaketin meydana gelmiş olduğunu. Herkes kendince hesaplara girişti, tsumani saatte 800km hız ile ilerlerse saat kaçta bize gelir, yok saatte 900km hızla ilerlerse saat kaçta gelir diye.  Eski, yeni bütün fizik, matematik, jeoloji ve coğrafya bilgileri ortaya saçıldı cömertçe. Boğazın arka tarafında kaldığımız için etkisinin az olacağı gibi hurafelerle kendimiz rahatlatmaya çalıştık ancak son sürat boğazdan içeri kaçan tekneler buna pek izin vermedi.

O gece tsunami Kuzey Sulawesi’ye gelmedi. Bizler ise acil durum kaçış planları ve internette haberleri ve tsunami alarmlarını takip arasında uyumaya çalıştık. Gece bir ara dalgaların sesleri değiştiğinde ikimiz birden yataktan fırlayacak kadar uyanıktık. Sabah olduğunda tsunami alarmı Kuzey Sulawesi için kalkmıştı. Ancak deniz  yaklaşık 20-30 dakikalık süreler içinde 1-1,5m yükselip alçalıyordu sürekli. Tsunami çok küçük bir şeklide gelmişti. Biz dönüş uçağına binmek üzere çektik gittik. Ailelerinden haber alamayan iki Japon kızla gözlerimiz dolu bir şekilde vedalaştık. Japonya’da acıların artacağının, felaketin gerçek kayıplarının sonradan ortaya çıkacağı gerçeğinin ağırlığı taş gibi yüreğimize çökmüştü ama tehlikeden uzaklaşıyor olmanın bencilce hafifliği galip gelmeye başlamıştı bile.

Herkes sıcak, güvenli kalesinde, evinde şimdi. Japonların kibarlıkları, metanetleri, bizde olsa bilmemneler olurdu lakırdıları, İbrahim Tatlıses, Mısır, tsunami, radyoaktif bulut, nükleer santral, tüpgaz lafları sinek vızıltısı gibi gürültü yapıyor kafamın içinde arka planda.Bütün bu vızıltının üstünde yankılanan tek şey  ise ‘seçimlerini dikkatli yap’ uyarısı. Ne demek istediğimi Evren çok güzel anlatmış, buyrun okuyun ve üstünüze düşeni yapın siz de.

>Soylenecek cok sey var, yapilmasi gereken daha da cok. Butun dunya devrimin, degisimin icinde. Her ne kadar bazi seyler hic degismeyecek, guc dengeleri bozulmadikca sahnede gorunen yuzden, agizlara calinan birer parmak baldan baska bir degisim olmayacak gibi gelse de bana, degisiyor, donusuyor iste hersey. Uzaktan bakinca bizim ulkemiz de degisiyor, hic istemedigimiz birseye donusuyor istikrarla. Icindeyken, guzel, rahat kavanozunda hayatini surdurmeye devam ederken anlamiyor belki insan. Belki her sabah ugradigi pastahaneden pogacasini alip plazadaki isine gittikce, ogle yemegini her zaman gittigi kafede yedikce, cocugunu her sene oldugu gibi bu sene de ayni ozel okula gonderdikce fazla farketmeyecek onun icin neler oldugu. Sabah gazetesini okuyup ic gecirecek, ancak magazin sayfasina geldiginde unutacak neye ic gecirdigini. Aksam hangi filme gitsem diye sinema matinelerine dalacak. Belki sinema sonrasi Nevizade’de iki kadeh rakidan sonra dusecek dert yuregine. Memlekete seref kaldirilacak ve alkolun etkisi gittiginde, o ic sikintisinin sebebi de unutulup gidecek.

Poposunun kenarinda, bacaga dogru kisimda cikmis bir sivilce icin neler hissediyorsa, bunun icin de ayni seyleri hissedecek hep. Oturmasini, yurumesini engellemediginden ancak gun icinde rahatsizlik verdikce animsayacak. Doktora gidecek kadar ciddi bulmayacak, kendi kendine yokolmasini bekleyecek. Iltihabin gittikce buyudugunden, cibana donusmeye baslayacagindan, her yere yayilacagindan endiselense de birsey yapmayacak. Oysa ki bilecek, sorun ciddilestiginde tedavi olmak cok daha fazla yakacak canini. Yine de hayati fazla etkilenmiyor ya, keyfini kacirmayacak. Hem belki mucize bir krem cikar birgun, surersin, aninda yokolur ciban.. Evet evet, kesin oyle birsey lazimdir bu sorunu cozmeye, en iyisi bu mucize ilaci bekleyecek.

Hak ve hukukun olmadigi, guclunun sozu gecen durumlarda yonetilenler kisiliksizlesiyor. Daha az zarar gorme, belki de hayatta kalma gudusu, kisisel dogrularin onune geciyor dogal olarak. Egitimsiz birakilmak, hayatinin, geleceginin, herseyinin baska birisinin iki dudagi arasinda olmasi, hakkini arayabilecegin adil kurumlarin olmamasi, hem kisilerin kendi adaletlerini aramasini ve elde etmesini toplumsal anlamda hakli kiliyor ve suc oranini daha da artiyor, hem de dusunce ozgurlugunun gelismesini engelliyor. Surekli guclu kalmak isteyen yoneticiler icin essiz bir yontem. Halki cahil birak ve haksiz bir sekilde yonet. Tamam iste, avucunda herkes. Hot dedin mi sinerler, ne istersen yaparsin.

Youtube koskoca iki sene yasakli kalabildi. Dusundukleri ve yazdiklari icin bir suru degerli insan herkesin gozunun onunde tutuklanip susturulabiliyor. Simdi de bloglara erisim engellendi. Sivilce artik pantalonun disindan gorunur hale geldi, bacak gidecek yakinda. Mucize kremin cikacagi falan da yok, e peki ne yapmali?