Kiyamet Gunlukleri – Karantina Buhranlari

Bazi gunler iyi, bazi gunler daha zor geciyor. Bazi gunler enerjik kalkiyorum, egzersiz, arkadaslarla konusmak, evi toplamak, yemek yapmak keyif veriyor. Bazi gunleri uyuyarak gecirmek istiyorum, yataktan cikasim olmuyor. Elime kagit kalem alsam, icimden canavarlar, hayaletler, yuvasindan firlamis gozler, girtlagima yapismaya hazirlanan eller cikiyor. Her gun evde birisi depresif oluyor. Kimin sirasi ne zaman gelecek belli olmuyor…

Screen Shot 2020-04-26 at 11.27.30 amEvi bosaltmaya ve bavullari hazirlamaya calisiyorum. Tasinma oncesi iki tane seyahatimiz salak corona yuzunden iptal olunca, bu seyahatlerde goturmeyi planladigim 150kg elimizde kaldi. Bunlari en ucuz goturme yontemini bulmak her gun cozmeye calistigim bir bulmaca seklinde ilerliyor. Hava kargo sirketlerinin fiyatlarinin gunluk borsa gibi degismesi de ustune tuz biber ekiyor. 18.Mayis’a biletimiz var ve her sabah ilk yaptigim sey Flight Radar’dan ucaklara bakmak. Ne yazik ki haftalardir Istanbul’a sadece bir iki kargo ucagi disinda pek ucak inmiyor.

Gidecek miyiz, gidemeyecek miyiz? Evi dimdizlak bosaltip burada daha uzun kalmak zorunda olursak ne olacak? Evin anahtarlarini ne zaman teslim edecegim, arabayi ne zaman satacagim? Evden cikma oncesi temizligi ne zamana ayarlayayim? Anahtarlari nasil tesim edecegim? Ucustan onceki 1-2 gun otelde mi kalsak? Ama ya ucak o gun kalkmazsa? Butun bunlari dusunmek, zamanlamasini ayarlamaya calismak beni deli ediyor.

Baska bir stres konusu da goturemeyecegim esyalari ihtiyac sahiplerine ulastirmak. Turkiye’de ve Endonezya’da istemedigim esyalardan kurtulmak ne kadar kolaymis meger. Ihtiyaci olan birine ulasmak icin cok fazla caba harcamaya gerek yoktu, ya o kisilere yada kurumlara gonderiyordum, yada birileri gelip aliyorlardi. Avusturalya’da kurtulmak istedigim esyalar cope degil de ihtiyaci olan birilerine gitsin diye inanilmaz bir caba harciyorum ve bu da beni cok yoruyor. Ya satmam, yada kullanacak birilerini bulmam lazim ki, bu gercekten de kolay degil. Birinci dunya ulkesi problemi deyip gecebilirim ve cope atip kurtulabilirim, ancak her biri alinteriyle satin alinmis, kullanilir durumda esyalarin cope gitmesine yuregim el vermiyor.

Tabii bir konu daha var ki, onu kimse dusunmek bile istemiyor. Su anda Turkiye’ye yurtidisindan gelen herkes universite yurtlarinda 15 gun karantinada kaliyor. Karantina sonunda Covid19 testi yapiliyor ve test sonucu negatif cikarsa evlerine gonderiliyor. Biz gittigimizde nerede karantinada kalacagiz? Hepimiz ayni odada mi kalacagiz? Falan filan, bir suru soru kafamizda ama kimse endisesini fazla dile getirmiyor.

Ozetle baydi beni bu corona. Bitse de hayatimiza donsek, arkadaslarimizla kucaklassak. Zaten isin en aci kismi da buradaki arkadaslarima veda edemeden, kucaklasamadan gidiyor olmak. Yoksa gercekten de Turkiye’ye donmeyi, evim diyebilecegim bir yere rahatca yerlesmeyi, sokaga cikamasam bile evimin tadini cikarmayi dort gozle bekliyorum. Tasinmamizin boyle sacma bir doneme denk gelmesi talihsizlik oldu. Tek tesellisi torunlara anlatacak cok hikaye cikiyor olmasi.

Kiyamet gunlukleri – Karantina

Ailece Haziran sonunda Turkiye’ye tasinmayi planliyorduk ve buradaki mobilyalari Mayis sonu gibi satip, verip, bavullarimizi alip gideriz diye dusunuyorduk. Haziran’a kadar burada kalmamizin tek sebebi, cocuklarin arkadaslariyla biraz daha vakit gecirmesi, birkac ay daha okullarina gitmeleriydi. Okullar kapanmadigi icin, biz de durumun aciliyetini anlayamadik. Cocuklari okuldan ve arkadaslarindan mahrum etmeyelim dedik, biraz genis ve yavas davrandik.

Baska ulkeler karantina uygulamasina baslayinca biz de ucak biletlerine bakmaya basladik, ve gunden gune ucuslarin iptaline sahit olduk. 2-3 gun icinde hic ucus kalmadi. Avusturalya sinirlarini vatandas ve kalici vize sahipleri disinda herkese kapatti. Ve biz burada mahsur kaldik… Iki haftadir burada da sokaga cikmak alisveris ve egzersiz disinda yasak. Insanlara 1,5m’den yakina yaklasmak yasak. Ayni aileden degilsen birlikte disarida olman yasak, aranizda 2m olsa bile. Market raflarinda tuvalet kagidi hala yok.

Basta  biraz sabrederiz, gecer gibi hissediyorduk. Cocuklar gunduz online okul yapiyorlardi, gunler bir nevi daha duzenliydi. Simdi okul tatilde, oglan gunun cogunu arkadaslariyla online oyun oynayarak geciriyor. Kiz da surekli telefon basinda. Havanin guzel oldugu gunler yuruyus, basket maci, alisveris gibi bahaneler bulup mutlaka evden cikmaya calisiyoruz. Zaten Avusturalya’da cok az hasta ve olum var, o yuzden aslinda hayat tam olarak hic durmadi ama herkesi eve tikmaya calisiyorlar medyadan pompalanan haberlerle. Sadece sosyal mesafe uyarilari var her yerde.

Polis ve ranger dedigimiz otopark cezasi kesen korucular surekli gorevde. Kurallara uymayanlarin gozunun yasina bakmiyor ve ceza kesiyorlar. Kurallar cok kati degil, biraz da esnek gibi ama gene de cok yuksek ceza yiyenlerin haberlerini aliyoruz. Mesela ayni aileden degilsen, en fazla iki kisi bir arada olabiliyor. Yani yolda arkadaslarinla karsilassan durup konusamiyorsun. Konusursan aranda 1,5m mesafe olmasi lazim, ama polis varsa pis pis bakip kalabaligi dagitiyor. Toplu alanlardaki spor aletleri kapali ama basket sahalari acik. Gene de fazla kalabalik olursa hemen basinda bir polis arabasi beliriyor. Parklarda piknik falan yapmak yok, sadece egzersiz yapmak serbest. Normalde tek tuk kosan olurdu, simdi normalden daha kalabalik yesil alanlar. Yoga matini, agirliklarini alan kendini parka atiyor. Aralarda hep 1,5 metre mesafe…

Marketlerde icerisi cok kalabalik olmasin diye kapida control var. Giris sirasinda onundekine yaklasma diye yerler isaretli. Girerken kolonya ve lokum tutuyor kapidaki gorevli.. yok ya, saka, el dezenfekatni veriyor herkese. Alisveris sepetlerini silmek icin bir de dezenfektan mendil veriyor. Avusturalya vatandaslarinin telefonlarina bir takip aplikasyonu yuklemeleri icin cagri gonderip duruyor hukumet. Bu aplikasyon herkesin nerede oldugunu aktif olarak takip edecek. Goya Coronali birilerinin yanindan gectin mi, gecmedin mi ona bakacak, riskli bir ortamda bulunduysan seni bulup izole edecek, falan… 1984’un gercek olmasi bugunlere kismetmis.. Bir anda butun dunya polis devleti oluverdi…

Kiyamet gunlukleri – Salgin

Coronavirus’u ilk ne zaman duydum hatirlamiyorum ama Istanbul’dan donerken haberimiz olmustu. Oturdugumuz koltugu, kemeri, ekrani dezenfekte edip, oturttum herkesi yerine. Zorla maske taktirdim ve tuvaletten her gelislerinde ellerini tekrar dezenfekte ettirdim. Hasta olmadik bu seyahat sonrasi. Bir hafta sonra da otele yani Papua’ya gitmem gerekiyordu, bu sefer biraz daha rahat davrandim havalimani ve ucaklarda. Gene hasta olmadik.

Zaten Papua’da dunya umurumuzda olmuyor. Dalislar, toplantilar, isler gucler derken iki hafta gecti ve 9.Subat’ta Sydney’e geri geldik. Uluslararasi ucaklarin boslugu, havalimanlarinin sakinligi dikkatimizi cekmisti. Yine cok dikkat etmeden seyahat ettik, donuste gene hastalanmadik. Isler de pek etkilenmemisti cunku sadece Cin’den gelenlere karsi bir seyahat kisitlamasi vardi. Bizim de zaten Cin’den pek musterimiz olmadigi icin isler normal duzeninde devam ediyordu. Bir gun alisverise ciktigimizda tuvalet kagidi reyonunun bos oldugunu farkettik, sasirdik ve dalga gectik durumla. Insanlarin neden tuvalet kagidi stoklamaya basladigini anlayamadik. Panik halinin ilk gostergesiymis meger, marketlerde tuvalet kagidi kavgalarinin cikacagindan, insanlarin butun kuru gida ve temizlik malzemesi stopklarina cekirge gibi saldiracagini hayal bile edemiyorduk o zaman.  Trump “Cin virusu” diyor, bizler de yememeleri gereken vahsi hayvanlari yedikleri icin sadece Cin’de oldugunu dusunuyorduk. Ancak havalimanlarinda hep Asyalilarda gormeye alisik oldugumuz maskeleri batili insanlarin uzerinde gormek ilginc geliyordu.Screen Shot 2020-03-24 at 1.55.12 pm

Dunya oyle bagliydi ki birbirine,  gunde binlerce ucak, milyonlarca insan bir yerden bir yere hareket ediyordu. Virusun cabucak dunyaya yayilmasi beni hic sasirtmadi ama gittigi yerde insandan insana bu kadar hizla yayilacagini ongoremedim. Virus bizim islerimizi oyle kotu etkiledi ki, olenlere uzulecek, virusten korkacak vakit bulamadik. Simdi butun dunyaca eve kapandik. Bundan sonra ne olacak, bu salgin nasil bitecek, hic bilmiyorum. Keske Turkiye’ye gidebilseydik de orada kendi evimizde mahsur kalsaydik ama ne yazik ki su anda gitmek pek mumkun gorunmuyor.

Kiyamet Gunlukleri – Seller

Fuarlar bitip Istanbul’a gelince biraz nefes aldik. Aile, arkadaslar sevip sarmaladi, yedik ictik. Bu sirada Avusturalya’yi takip etmeye calisiyorduk haliyle. Havalarin sogumasiyla yagmurlar baslamisti. Ancak bu sefer yagmurlar kontrolden cikmis, heryeri sel basmis, koca koca agaclar devrilip yollari kapatmisti. Biz altinci katta oturdugumuz icin selden endiselenmedik, ama goruntuler icimizi sizlatti.  

Screen Shot 2020-03-16 at 7.03.23 pmYanginlar siddetli iklim degisikligini tetiklemisti. Ulke daha yanginlarin ekonomik ve sosyal bedelini odemeden yeni bir dogal afetle basacikmaya calisiyordu. Aylardir suren kuraklik yuzunden yagmurlar olumlu gibi gorunse de, o kadar siddetliydi ki, tarlalardaki urunlere zarar veriyordu. Yanginlardan kellesen toprakta, hizla akan suyu durduracak bitki kalmayinca, sellerin siddeti iyice artmisti. Bu deli sular erozyon disinda bir de, yanginlarin toksik kalintilarini verimli topraklara tasiyordu hizla. Doga intikamini cok kotu aliyordu insanliktan.

Asiri uclarda dolasan hava durumunun verdigi mesaj cok acikti aslinda; doga uzerine bindirdigimiz yukle basa cikamiyordu. Kuresel isinmayi hizla durdurmamiz gerekiyordu. Tek basina okul onunde grev yaparak dunyanin gundemine gelen Greta ise Trump dahil, pek cok dunya lideri tarafindan direk hedef aliniyor ve toplum onunde asagilaniyordu.

28.Ocak’ta ucaga binerken Cin’de cikan bir salgindan haberimiz vardi. Ucaga bolca dezenfektan ve yuz maskesiyle bindik. Avusturalya’ya geldigimizde hayat normal gorunuyordu. Biz de onumuzdeki gunlerin getirecegi felaketleri bilmeden normal yasantimiza geri donduk.

Kiyamet Gunlukleri – Kaos

Ocak basinda Paris’teki fuara katilmak uzere cocuklarla birlikte yola ciktik. Normalde sehrin turistik merkezinde kalirdik, ben fuara gittigimde Tunc ve cocuklar sehri gezerdi. Bu sefer grevlerden korkup fuar alanina daha yakin bir otel ayarlamistik. Iyi ki de o sekilde yapmisiz. Otel ve kongre salonu arasi yuruyerek yarim saat suruyordu, ancak tramvay ile 4-5 dakikada gitmek mumkundu. Ilk gun elimizde brosurler ve stand malzemeleri oldugu icin tramvaya binmek istedik. Ancak duraktaki bilet makinelerinin hicbirinde bilet yoktu, mecburen elimizdeki yuklerle birlikte yuruduk. Donuste gene bilet bulamadik, gene yuruduk.

Ertesi gun fuara pek kisinin gelmek istemesine ragmen grevler yuzunden gelemedigini ogrendik. Bana yardim etmesi icin tuttugumuz stand hostesi grevlerin butun hayati ne kadar olumsuz etkiledigini, metroya binmeye calisan kalabaliklarin yarattigi kaosta pek cok kisinin yaralandigini, cok yakin bir arkadasinin kolunun uc yerden kirildigini, bir adamin raylara dusup metronun altinda kaldigini anlatti her molada. Korkmustu ve kizgindi cunku karmasa yuzunden pek cok fuar iptal edilmisti ve kizcagiz butun gelirini bu fuarlarda calisarak kazandigi icin cok zor durumda kalmisti.

Sabah uyanip kahvaltiya indigimizde acik olan televizyona kilitlendim. Ekrandaki siddet cok korkunctu. Polis birilerini nefret ile, cok kotu bir sekilde dovuyordu. Copuyla, tekme tokat girismislerdi insanlara, siddet korkunctu. Hepimizi derinden etkiledi bu goruntuler, olaylarin bu kadar yakininda olmak cok rahatsizlik vericiydi. Fuar ve otel disinda bir yere gitmemeye karar verdik ve kahvaltidan sonra yine yuruduk. Aksam fuar cok gec bitmisti, butun gun ayakta durmaktan dolayi hem yorgun, hem de agri icindeydim. Tam duragin karsisindayken tramvay durdu. Makinede bu kez bilet vardi. Hemen bilet alip araca bindik. Tiklim tiklimdi tramvayin ici. Ustuste yigilmis, icice gittik 5 dakikalik yolu. Cok yakinimda hasta bir kadin vardi. Bolca oksurup mikroplarini hepimizin ustune saldi. Ertesi gun Arda ateslenip hastalandi.

Arda’nin bunyesi normalde cok gucludur. Cok az hastalanir, genelde biraz burun akintisi ile ayakta 2-3 gunde gecirir. Ancak bu sefer cocukcagiz ateslendi ve yataktan kaldiramadik. 2 gunu uyuyarak gecirdi. Fuar bittiginde bu iskence bittigi icin mutluydum. Cocuklari Istanbul’a goturecektim, ben yine baska bir fuar icin Almanya’ya gidecektim. Ama en azindan Istanbul’da annaanne , babaanne ve dede gozetiminde cocuklarin kendilerine geleceklerini dusunuyordum. Havalimanina gidisimiz biraz olayli oldu. Uber cagiririz diye dusunmustuk ama yarim sate yakin bir sure arac bulamadik, gelmesi de bir o kadar surdu. Trafik oyle kotuydu ki, 12 kilometrelik yolu 2 saatte gittik. Bu sirada sehrin merkezinde gozunu kan burumus polisler bu kez itfaiyecileri dovuyordu. Butun bunlar olurken dunya medyasi Trump’un agzindan cikan sacmaliklarla mesguldu.

Screen Shot 2020-03-15 at 12.01.17 pm

Eve gelmemiz gece 10’u buldu. Allahtan annem corba yapmisti, hemen bir corba ictim, ates dusurucu alip yattim. Ertesi sabah yine erkenden havalimanina gidip Almanya’da Tunc ile bulustum. Iki gunu uyuyarak gecirdim ve yavas yavas kendime geldim ben de. Tabii ki fuarada calismak zorunda olup, butun gun ayakta olunca iyilesme biraz uzun surdu, ama sonunda gecti. Bu sirada Lara da Turkiye’de hastalanmisti. Su donem bitsin de evimize donelim diye dort gozle bekliyorduk ama Avusturalya hala yaniyordu.

Gurbet

Iki sene oldu Avusturalya’ya geleli. 7 senelik Endonezya maceramizdan sonra burada gurbet kavrami kemiklerimize isledi. Gurbetcilik nedir biliyorum artik. Gurbetcilik kendisine ve cocuklarina daha uygar bir yasam, daha saglam bir gelecek umitleriyle piliyi pirtiyi toplayip gocmus insanlarin, yeni ulkelerindeki her anlarini kendi ulkelerindeki gibi yasama ozlemiyle gecirmeleridir. Sydney gibi dunyanin en guzel sehirlerinden birinde, Bogaz’dan bin kat guzel bir manzara karsisinda, Bogaz’i ozlemesi, tavsan kani cayin hayalini kurmasidir. Yeni Zelanda’danin daglarinin arasindan gecerken Aydin yolundan konusmasidir hararetle. Havali bir kafeye oturup, sirf ustundeki beyaz peynir icin ekmek uzeri avakado siparis etmektir gurbetcilik. Gittigi heryerde Turkleri arayip bulmaktir, bulup sonra da Turkiye’deymiscilik oynamaktir; yabanci malzemelerle Turk lezzetlerini yakalamaya calismak, Turk muzikleri dinleyip avaz avaz eslik etmektir. Hic gobek atmamis, halay cekmemis adamin, raki icip, Turkiye’de olsa belki hic ortak nokta bulup arkadas olmayacagi insanlarla, halay cekmesidir. Bir tanidik tat, koku ugruna basina olmadik isler acmaktir, tornada Adana sisi yaptirip, kuzu kestirip kebap yapmaktir. Herkesin koselerini torpuleyip kendine benzetmeye calisan sistemin icinde, kendi kulturunu ayakta tutmaya calismaktir. Cocuklarin unutmasin diye kendi cocuklugunda burun kivirdigin her adete dort elle sarilmak, bayramlarda bir araya gelip tanimadigin insanlarin elini opmektir. Bali’ye giderken yaninda kalamarin yaninda yemek icin tarator sos yapip goturmektir. Ulkeyle ilgili her haberi yerli ve yabanci basinda takip etmektir, hep yuregin agzinda, guzel haberler okumayi umid edip hayal kurmaktir. Sydney Opera House manzarasi karsisinda sahibinden.com’dan Bodrum’da ev bakmaktir. Dogan bebeklerin buyumesini, aile bireylerinin hayatlarini uzaktan izlemek, dahil olamamanin icini sizlatmasidir. Medeniyete, yasadigin yere ve insanlarina sinir olmaktir, “neden bunlar refah icinde yasiyor da, benim guzel memleketim bu halde?” diye pis pis bakmaktir mutlu mesut bir sekilde tam saatinde gelecek olan tertemiz otobusu bekleyenlere. Ama en cok yanlizliktir gurbet. Formlardaki acil durumda aranacak kisi hanesine kocandan baska kimi yazacagini bilememektir. Ailenin ve arkadaslarin simsicak sevgi ve guven cemberinin buz gibi yoklugudur. Her secimde umitlenmektir, belki bu sefer tamamdir diye.

 

Raja Ampat SEA Centre

Uzun zamandir suregelen sessizligim, nereden anlatmaya baslayacagimi bilmememden. Oyle cok sey oluyor, oyle dinamik geciyor ki zaman. Ancak son zamanlarda gozumun bebegi, kalbime that kuran gelisme Raja Ampat SEA Centre.

coral plantationPapua Explorers, Raja Ampat’in dogasina olan askimizdan dogmustu. Burasi dunyanin oyle ozel bir bolgesi, oyle guzel ve bakir ki, hic zarar gormesin, modern dunyanin zehiri buraya hic tasmasin istiyoruz. O yuzden Papua Explorers kuruludugundan beri surekli yerel halkin yasam standartlarini iyilestirmek ve onlara sahip olduklari doganin kiymetini ve bunu korumayi ogretmek, ayni zamanda da denizlerin turizm ve diger balikcilik faaliyetlerinden zarar gormemesi icin canla basla calisiyorduk. Bu isler zamanla cok vakit ve butce almaya basladi. Otelimize gelen ziyaretcilerden de projeleri gorup, destek olmak isteyenler cogalmaya baslayinca, butun bu faaliyetleri Papua Explorers bunyesinden ayirip, bagimsiz bir vakif kurmaya karar verdik. Yasal islemler tamamlandi ve vakfimiz Raja Ampat SEA (Science, Education, Awareness) Centre, gectigimiz aylarda resmi olarak acildi.

Uzun bir yolun basindayiz. Amacimiz Raja Ampat’i dogal ve insan kaynakli tehditlere karsi korumak, ayni zamanda da bolge halkini bilinclendirip, turizmin surdurulebilir, dogayi korur bir sekilde gelismesini saglamak. Mevcut projelerimiz hakkinda bilgi almak ve nasil destekleyebileceginizi ogrenmek icin lutfen sayfamiza goz atin ve sayfayi arkadaslarinizla paylasin. Her turlu desteginiz icin minnettariz.

Facebook sayfamiz icin tik

www.seacentre.org

Yagmur Ormanindan Indim Sehire

Temmuz ortasindan beri Guney Pasifik`te minik bir adada, yagmur ormaninin dibinde yasiyorum. Arada medeniyet olan yerlere seyahat ettim, araba, hava kirliligi, Starbucks ve beyin uyusturucu TV kanallarina maruz kalmisligim oldu. Ama hep minik cennetimizin sakinligine ve huzuruna kosa kosa geri dondum.

Gene uzunca bir ada ikametinden sonra yollara dustuk ve kendimi uzuuuun uzun ucuslardan sonra Paris`te buldum. Anne, baba ve iki cocuk bir odada kaldik. Zaman farki ve yol yorgunlugu kamyon carpmisa dondurdu bu sefer. Eskiden tik demez saatlerce seyahat edip, cantalari otel odasina firlatip hemen gezmeye baslayabilirdim.  Bu sefer yemekten sonra kafam dusmeye basladi. Neyse ki bu sefer cocuklar da ayni sekildeydi de, ailece odaya cekilip yatabildik.

Arda`nin iki onemli oyuncagi var. Biri aslan, adi Alex. Oburu de Minecraft karakteri kilikli bir zombi, adi Max. Genelde butun seyahatlere Alex ve Max bizimle gelir ve Arda`nin sirt cantasinin tamamini isgal eder. Bu sefer az esyayla seyahat ediyoruz diye sadece Alex geldi bizimle. Yatak faslina gecilince Alex de cantadan cikip, Arda`nin koynunda yerini aldi. Biz bayilmak uzereyiz, onlar yan yatakta oynasmakta. Alex`I birbirlerine atip duruyorlardi. Derken Arda oyuncagini bizim yatagin tepesinden havaya firlatti. Ben tepemden gecen karaltiyi gorunce ilk tepkim `Ammann, yarasa!!` diye ciglik atip yorgani kafama cekmek oldu.

Fransa`daki fuar bitince hemen trene atlayip Isvicre`ye akraba ziyaretine gittik. Tunc`un erkek kardesi birkac ay once Isvicre`ye tasindi. Zurih`te yasadigini saniyorduk, meger Heidi`nin dedesine komsu tasinmislar.  Alp`lerin masallardan cikmis bir koyunde yasiyorlar. Evin manzarasi kayak merkezi gibi, heryer dag, kar. Arada bir gorulen canlilar da genelde cocuk ve inekler. Hava mis gibi tertemiz ve buzzzzz gibi sopsoguk. Hava oyle soguk ki, cocuklar olayi anlamakta gucluk cekiyorlar. Nasil oluyor da montun altinda kalan yerler sicakken, disinda kalan yerler buz gibi oluyor anlam veremiyorlar. Vucut isisinin homojen olarak degismesine alismislar tropik iklimde. `Totom dondu` deyiminin aslinda deyim omayip gercek bir ifade olarak kullanilabildigini ogreniyoruz ailece.

Ancak evde bir Turk annesi var, hem de 2 yasinda bebegi olan bir anne. Ev Avrupa`nin en sicak evi olmus. Kisacik kollularla gezebiliyorum ya, kendimi en rahat hissettigim yer oluveriyor ev. Ilk gece yatmadan once mutfagi, sofrayi falan toplamaya yardim ediyorum.  Kurabiyelerin acildiktan 3-4 saat sonra hamur gibi olmamis olmasina ve dev kirmizi karincalar tarafindan yarisinin yenmemis olmasina sasiriyorum. Kalan keki tezgah ustunde birakiyor evin annesi. Kendimce kisa bir panik ani yasiyorum. Acikta yemek birakilir mi? Yarasa, kuskus maymunu, kedi, kertenkele ususur basina aksam! Sekerin hava almayan kapagi bile yok, ayol karincalar, orumcekler yuva yapar buraya! Copler oyle dolap altinda acikta duruyor, agzi iyice baglanmamis.. Oooo, butun gece kedilere, kertenkelelere ziyafet!

Istanbul`a geldik, aileyle hasret gideriyoruz. Ama fuarlar bitmedi. Bu sabah Uttrecht`teki fuara gidiyorum. Dun gece cocuklarla opusup, vedalastik. Ben onlara disari cikarken guzel giyinmelerini, birbirlerine iyi bakmalarini, saglikli yemek tercihleri yapmalarini tembihledim. Arda da bana, yururken hep onume bakmami cunku ayagimin altinda ne olacagini herzaman goremeyecegimi, yengec, bocek yada yarali bir kelebek olabilecegi icin hep ayagimi yere koymadan once guzelce kontrol etmemi, ormanda hareket eden birsey gorursem yanina yaklasmamami, tek basima ormanin icine girmememi tembihledi. Ne bilsin cocuk Utrecht`te yagmur ormanina mi gidiyorum, yoksa beton ormanina mi?

Kalabalik agir geliyor. Sehrin elektrik yuklu enerjisi yoruyor bizi. Kendimizi parka, bahceye, deniz kenarina atmak istiyoruz. 4 gun Istanbul, buyuk sehir istihkakimizi doldurdu, simdi kalan surede nerelere gitsek diye kasinmaya basladik. Neyse, su son fuar da bir bitsin, doneyim de, bakalim ruzgar bizi nereye atacak?

Sevgili Kendim,

Hayatimiza giren herseyin bir gorevi var. Islevini tamamladiktan sonra kaybolup gidiyor, sislere karisip yokoluyor.

Lise sondaydim. Okullarimizda tarihin ogretilisi hic kafama yatmadigindan, sosyal bilgilerde basarili olmak zor geliyordu. Kolaya kacip Matematik/Fen grubunu secmistim. Fizik ve matematigi kendimi zorlamadan ogrenebiliyordum nasilsa. Mevcut sisteme gore, bu secimin beni goturecegi yer muhendislik yada tip fakultesi olacakti. Olsundu, ne yapmak istedigimi yada herhangi bir fakulteden mezun olan insanlarin neler yapabileceklerini bilmedigim icin hic onemi yoktu. Maksat hayatta atlanmasi gereken bir basamagi daha atlamak ve yola devam etmekti.

Mezuniyete az kalmisti, herkes sabirsizlikla liseden kurtulmayi bekliyordu. Son haftalar hem stresli, hem de keyifli geciyordu. Edebiyat dersinde bir kompozisyon yazmamizi istemisti ogretmen. Konu neydi hatirlamiyorum ama bir gece once gordugum ruyadan etkilenerek birseyler sacmalamistim. Kompozisyonu okuyan ogretmen dusunceli bir yuzle bana donup, “Muhendis olmak istediginden emin misin? Cok yeteneklisin.” demisti.  Tabii ki muhendis olmak istedigime emin falan degildim, ne olmak istedigimi bilmiyordum. Gonlumden endustri urunleri tasarimcisi olmak geciyordu, kolu yormayan utu masasi, sekeri otomatik ve sessiz karsitiran cay bardaklari gibi seyler yapmak istiyordum.  Simdi de osuruk valfli dalis elbisesi yapmak istiyorum , kafa hala ayni calisiyor demek ki.  Ama o zamanlar baska bir yol secmek icin artik cok gec oldugunu dusunuyordum. Neyi degistirebilirdim ki o saatten sonra? Ne yazik ki o zamanlar, secimleri gercekten kendim yaptigimi bilmiyordum. Ne safmisim.

Sonra muhendis oldum, hicbir zaman  muhendislik yapmadim. Ama diplomam beni cok guzel insanlarla tanistirdi, cok guzel yerlere getirdi, hayallerimi gerceklestirmemi sagladi. Sonra bir gun bana bir blog hediye edildi. Once ne yapacagimi bilemedim, ama yaza yaza, o lise sondaki kiz cocugu cikti icimden. Buyudu, olgunlasti, yazmayi sevdigini farketti. Onceleri yeni hayatini, yeni tasindigi egzotik ulkeyi anlatiyordu. Bir zaman geldi ki egzotik ulke yeni olmaktan cikti, buradaki hayat normal oldu. Sonra baska seylerden de bahsetmeye basladi. Artik  o liseli kiz cocugu, kartvizitinde ne yazarsa yazsin, yazmaya devam etmenin kendisine iyi gelecegini biliyor.

Bu blog miyadini henuz doldurmadi. Uzunca bir sessizlik olmasinin sebebi iki senedir gunluk tempomun asiri yogunlugundan kaynaklaniyor, biraz da kafamin fazlaca dolu ve karisik olmasindan. Oysa daha anlatacaklarim var. O yuzden cok aktif olmasa da bu blog bir sure daha burada olmaya devam edecek. Bunu  yaziyi da , vakit ayiramadigim icin blogu kapatmami  oneren beynime, kalbim yaziyor. Biraz daha sabir sevgili beyin, sabir.

Yogurt

Bu yaziyi yazali cok olmustu aslinda ama memleketten gelen haberler o kadar kotu ki, birak yogurttan bahsetmeyi, yasadigina utanir oldu insan. Yogurt bile mayalamak gelmiyor icimden bu aralar ya, gene de hayata dort elle sarilmak gerek, ozellikle bu tur zamanlarda. 

Her Turk gibi benim de herseyin ustune, altina, yanina yogurt koyma gibi bir aliskanligim var. Ama evde benden daha ciddi bir yogurt delisi var, Arda. Kase kase sade yogurt yiyebilir, yogurt cok super degilse gider sarmisak ekler oyle yer.  Yogurt ne yazik ki dunyanin dogu tarafinda pek bilinmiyor ve sevilmiyor. Satilan yogurtlar genelde sekerli, sacma sapan seyler. 

Jakarta`ya ilk geldigimizde damak tadimiza gore yogurt bulmakta cok zorluk cekmistik. Turkiye`den gelen yogurtlarla evde mayalamistim bir sure. Sonra zaman icinde urun cesitliligi artmis, istedigimiz gibi yogurt bulabilir olmustuk. O evde mayalama zamanlarinda yogurdu katilastirmak, biraz eksitmek icin ne cambazliklar yapmistim. Denemedigim kalmamisti ama tadini cok sevdigim bir yogurt mayalamayi basaramamistim. Tadi neyse, bir de kivami sumuksu oluyordu. Onlarca deneysel calisma sonunda hala cok guzel bir ev yogurdu elde edememistim. Iklimi ve sutleri suclamistim. Guzel bir hazir yogurt bulunca, daha fazla ustunde durmamistim. 

Papua`ya tasinirken, mayalamak icin Jakarta`dan yanimda yogurt getirdim. Burada daha once yogurt mayalama girisimim olmustu ve normal mayalama suresi sonunda hala sulu, sacma bir sivi oldugunu gorunce beceremedigimi dusunmustum. Tasindiktan sonra tekrar bir deneyeyim dedim ve yogurdu ogleden sonra saat 2 gibi mayaladim. Niyetim aksam yatarken dolaba kaldirmakti ancak tamamen unuttum ve yatip uyudum. Sabah kalktigimda yogurt olmustu. Bu tesaduften ogrendim ki, bu iklimde mayalanma sureci normalden daha uzun suruyor. 

Neyse, bu yogurttan baska yogurtlar da mayalayip yedik. Afiyetle yedik diyemeyecegim cunku kivami sumuk gibiydi, tadi da alisik oldugumuz yogurtlara pek benzemiyordu. Ama sarmisakladik yedik, pilavin ustune doktuk yedik, corba terbiyesine kattik yedik, icine meyve dogradik yedik. Oyle yemisiz ki, en son mayaladigim yogurdu mayalik ayirmadan bitirmisiz. Yeni yogurt mayalamak icin dolabi actigimda hic yogurt kalmadigini gorup ufak bir sok yasadiktan sonra hemen Sorong`daki marketleri arastirdim. Markette yogurt oldugu haberi gelince sevinip, yogurdun sekerli oldugunu farkedince uzuldum. Oyle gel gitli bir gun oldu. 

`Yahu bu insanlar markette yogurt yokken nasil mayaliyorlarmis?` diye arastirmaya basladim. Karinca yumurtasini duymustum ama bizim dev kirmizi karincalarin yuvasini kazip yumurta almayi gozum yemedi. Zira ben onlarin yumurtalarini bulana kadar, onlarin beni yeme ihtimalleri daha yuksek gibi geldi.  Turklerden ve Yunanlilardan sonra yogurdu sofrasindan eksik etmeyen kim var? Hintiler tabii ki. Hindistan`in iklimi bize daha yakin, o yuzden Hindistan`da mayasiz yogurt nasil yapilir diye arastirmaya basladim. Ogrendim ki cok eskiden aci biber sapindan ve kiraz dalindan mayalarlarmis yogurdu. Hatta bu tarz mayalama ve fermente islerini hobi edinmis insanlar oldugunu, ve onlarin da bu metodlarla yogurt mayalamis olduklarini gordum.  Aci biberden bol birsey yok burada, `tamam` dedim, `oldu bu is`. 

Yaklasik 5-6 tane aci biberin saplarini kestim. Burada bulabildigim tek sut olan pastorize kutu sutu mayalama isisina gelene kadar isittim. Icine biber saplarini atip sarip sarmaladim, opup koklayip uykuya yatirdim. 12 saat sonunda hala suluydu, gene ustunu ortup biraz daha bekledim. 16 saat sonra yogurt kivamini bulmustu. Tadi aciydi ve garip bir koku vardi ancak sumuksu falan degil, acayip guzel bir yogurt kivamindadi. Moralimi bozmadim, zaten talimatlarda ilk mayalanan yogurt yenmez deniyordu. Bundan bir kasik alip yeniden mayaladim. 9 saat sonunda gene guzel kivamli bir yogurt olmustu. Bu sefer tadi da muthisti. 8 senedir tropiklerde yaptigim en guzel yogurt oldu bu. Hafif eksimsi, nefis birsey. Yogurt ayri, suyu ayri oyle kasigi daldirinca uzayan, sacma bir kivamda degil. Nasil mutlu oldum anlatamam.  Bir gunluk bir on calismayla, hayatimda yaptigim en guzel yogurdu, hazir maya kullanmadan elde ettim.