>‘Ee, evet biliyoruz, noolmuş yani?’ diyen olabilir, ‘bu da nerden çıktı şimdi?’ diyen olabilir.. Şurdan çıktı efendim, daha önce de demiştim ya siteye kimler girmiş, nasıl bulmuşlar diye bakmak alışkanlık oldu bende diye. Yaklaşık iki aydır ‘Jakarta neresi?’, ‘Jakarta nerede’ türünden Google taramalarıyla bloga ulaşan kişi sayısında bir artış olduğunu gözlemledim. Ben de Jakarta’nın nerede olduğunu öğrenmek isteyenlere kolaylık sağlayayım dedim. Bir nevi kamu hizmeti yani. Veee, açıklıyorum:
Jakarta Endonezya’da. Ve hatta Endonezya’nın başkenti. Güneydoğu Asya’nın en kalabalık şehri. Dünyanın onikinci en büyük şehri. Tarih boyunca Sunda Kelapa, Jayakarta, Batavia ve D’Jakarta isimleriyle anılmış. Dünyanın en kalabalık ve en büyük adalarından biri olan Java adasının kuzeybatı sahilinde yer alır.
1500-1600’lerde, altından daha değerli olan baharatların en kaliteli ve ucuz temin edilebileceği yegane kaynaklara sahip olduğu için vahşi sömürge savaşlarının merkezi olmuş. Önce İngilizler, daha sonra da pek çok Asya ve Afrika ülkesinin köküne kibrit suyu döken Hollanda kökenli Dutch East Indies Company tarafından bol bol sömürülmüş. Bu dönemlerdeki tarihi ve barbar Avrupa’lıların baharat adalarını ele geçirmek için gözlerinin nasıl döndüğünü merak edenler için önerebileceğim kitap ‘Nathanial’s Nutmeg’dir.
İkinci dünya savaşı sırasında Japonya tarafından işgal edilmiş Java adası, ancak sanırım bu bardağı aşıran son damla olmuş ve bütün sömürgecileri ve işgalcileri ülkeden atıp bağımsızlıklarını ilan etmişler.
1965’te askeri bir darbe görmüş, Sukarno hükümeti devrilmiş bu darbede ve ‘yeni’ Suharto dönemi başlamış. Suharto hükümeti ülkenin kalkınması için pek çok şey yapmış anladığım kadarıyla, yollar, okullar, hastaneler yapılmış. Ancak bu hükümetin ve ailelerinin yolsuzlukları o kadar ayyuka çıkmış ki, halk arasında hükümete olan nefret gittikçe artmaya başlamış. Zaten fakir olan Endonezya halkı, hükümetin yolsuzlukları ve meşhur 1996 Asya kriziyle iyice kötüleşmiş. Suharto hızla gözden düşmeye ve gücünü kaybtmeye başlamış. Ve Endonezya tarihinin en kara lekesi, Mayıs 1998 isyanları başgöstermiş en sonunda.
1998 isyanları, güvenlik güçlerinin dört üniversite öğrencisini bir gösteri esnasında vurmalarıyla başlamış. Sonra kontrolden çıkıp 1200 kişinin hayatını kaybetmesi, 6000’den fazla binanın yıkılması ve yakılması ve Suharto’nun istifasıyla sonuçlanmış.
Geçen haftaki bombalar patlayana kadar, 2003’ten beri oldukça sakin ve güvenli bir şehirdi Jakarta. Umarım suçlular çabuk bulunur, olaylar tekrarlanmaz.

İşte böyle.. Jakarta Endonezya’da yani.

>Bir haftalik kisacik Istanbul tatilimle ilgili yazmak istiyordum bugun. Ama sabah gok gurultusu sanip onemsemedigim sesin bir bombaya ait oldugunu ogrendikten sonra gunun akisi degisti dogal olarak. Iki otelde, Ritz Carlton’da ve Marriot’ta iki bomba patladi bu sabah. Uzun zamandir sakin ve huzurlu olan, ekonomik anlamda kendini toparlayan, iki secimi olaysiz atlatan, global krizden neredeyse etkilenmeyen Jakarta, bu sabah bomba sesleriyle inledi. Su anda herkes gergin bir sekilde patlamalarin devam edip etmeyecegini merak ediyor, cunku havalimani yolundaki otoyol giselerinde de ufak bir patlama oldu daha sonra.

Endiseleyle bekliyoruz. Herkesin ailelerine ulasildi, ofis disindaki hatta izinli elemanlarimiza ulastik. Herkes uyarildi ve acil durum plani gozden gecirildi. Haberleri surekli takip ediyoruz. Cok cok kotu bu olanlar. Herhangi bir insan nasil bu kadar vahsilesebilir, nasil gozu bu kadar donebilir asla anlayamayacagim.

Endonezya , uzun suredir Guneydogu Asya’nin en istikrarli ve guvenli ulkesiydi. Vietnam’da her hafta baska bir kamu kurulusunda grev olurken, Tayland sokaklari alev alev yanarken, sakin ve huzurlu Endonezya yabanci yatirimcilarin gozdesi haline gelmisti. Dis yatirimlarin artmasi ve yabanci musterilerin Endonezya’yi guvenilir is ortagi olarak gormesi dogal olarak, ekonominin bariz bir sekilde toparlanmasina zemin hazirlamisti. Dolar uzun suredir artmiyordu. Hatta Bloomberg’in ongorusu olan kuru, yilin son alti ayinda olaganustu bir sey olmazsa asla tutturamayacagini hepimiz biliyor, Amerika’li finans kuruluslarinin bu sefer cuvalladigi hakkinda aramizda gulusuyorduk her fiyat toplantisinda. Erken gulmusuz, olaganustu birsey oldu iste.. Maalesef. Kimlerin ne cikarlari var bundan kimbilir… Olan, her ulkedeki her bombalama olayinda oldugu gibi, ulkenin insanlarina olacak. Cok gorduk bu senaryolari, ne aci ki burada da ayni seylere sahit olmak varmis kaderimizde…

>Turkiye’ye gittigimde, insanlar dev gibi ve cok sisman gorundu gozume. Tunc’a da soyledim hatta, “ay noolmus bizim insanlara, hepsi obez, dev gibi olmuslar” diye. “yok canim, hep boyleyiz biz de, sana oyle geliyor simdi gozun Asya’li boyutlarina alistigi icin” diyerek guldu. Gercekten de incecik, kisacik boylu insanlarin cogunlukta oldugu bir yerde bu kadar uzun sure kalinca, onlarin olculerine gozum alismis. Kendimi zaten dev gibi hissediyorum onlarin yaninda. Uzun sure topuklu ayakkabi giyememistim ofiste ilk zamanlar, iyice deve gibi gorunup korkutmayayim ekibi diye.

Bir hafta Turkiye’de kalinca, gozum gene normal Turk insani boyutuna alisivermis. Simdi de burada saskinlik yasiyorum. Minik bir golge goruyorum ofiste, “aaa, kimin cocugu gelmis ofise acaba?“ diye merakla kafami kaldirdigimda is arkadaslarimdan biri oldugunu goruyorum. Yanindakine bakiyorum, o da iki santim daha uzun. Bu kadar kucuk muydu bunlar yahu?